Fabrikanten van apparaten waarvoor Ecodesign-eisen gelden, zoals wasmachines, stofzuigers en telefoons, worden straks binnen de garantietermijn verplicht de producten te repareren als de klant dat wil. De Raad van de Europese Unie heeft de wet hiervoor eind mei definitief goedgekeurd.
Op 30 mei 2024 heeft de Raad een richtlijn aangenomen ter bevordering van de reparatie van beschadigde of defecte goederen, ook bekend als de "Richtlijn gemeenschappelijke regels voor het stimuleren van reparatie", of in de volksmond "recht op reparatie-richtlijn". Deze richtlijn breidt het consumentenrecht uit door producenten te verplichten om op verzoek van de consument producten goedkoper en sneller te repareren. Producenten worden door Ecodesign-eisen ook gestimuleerd om producten te maken die langer meegaan en kunnen worden gerepareerd, hergebruikt en gerecycled. Het is de bedoeling dat repareren een aantrekkelijkere economische activiteit wordt die binnen Europa voor hoogwaardige banen kan zorgen. Dit is goed voor alle economische spelers, en ook voor het milieu.
Instrumenten
De richtlijn creëert een reeks instrumenten en stimulansen om reparatie aantrekkelijker te maken voor consumenten: fabrikanten worden verplicht producten binnen de garantietermijn te repareren die volgens het EU-recht technisch kunnen worden gerepareerd;
- er komt een vrijwillig reparatie-informatieformulier met duidelijke informatie over het reparatieproces (termijnen, prijzen enz.);
- er komt een Europees onlineplatform waar consumenten gemakkelijk reparateurs kunnen vinden;
- als consumenten kiezen voor reparatie in plaats van vervanging, wordt de wettelijke garantie met 12 maanden verlengd.
Ecodesign Verordening
De reparatierichtlijn is sterk verbonden aan de pas vastgestelde Ecodesign Verordening. De bepalingen van de reparatierichtlijn zijn van toepassing op productgroepen waarvoor onder de Ecodesign wetgeving ontwerpeisen gelden. Repareerbaarheid is een voorbeeld van zo’n ontwerp is.
De Europese Commissie krijgt straks de mogelijkheid om duurzame ontwerpeisen te stellen aan vrijwel alle fysieke producten. Bedrijven moeten voor productgroepen waarvoor Ecodesign eisen gelden een Digitaal Product Paspoort beschikbaar stellen. Hierin staat belangrijke productinformatie. Verder wordt het verboden om onverkochte kleding en schoeisel te vernietigen. Bedrijven moeten rapporteren over onverkochte producten die zij vernietigen. Met die informatie kan de Europese Commissie bepalen voor welke andere productgroepen een verbod op vernietiging van onverkochte voorraden moet gelden.
De Europese Commissie zal naar verwachting begin 2025 het Ecodesign werkplan presenteren waarin staat aan welke productgroepen ontwerpeisen worden gesteld. De Commissie werkt momenteel al aan ontwerpeisen voor kleding en voor staal. ‘Met de verordening ecologisch ontwerp wil de EU de sector de juiste stimulansen geven om al vanaf de productontwerpfase circulair te denken’, aldus de Belgische minister en huidige EU-voorzitter Dermagne.
