Excursie naar de gemalen Caners en Gewande

Dinsdag 24 juli 2018


De organisator van de excursie, Carlos Ceelaert, had in maart van dit jaar bij “Bij Bomans” een interessante lezing gegeven over hoe het waterschap” Aa en Maas” ervoor zorgt dat wij droge voetjes houden.

Met ongeveer 20 personen kwamen we via een toeristische fietsroute over de nieuwe brug van de Groote Wielenplas bij gemaal Caners aan waar we werden ontvangen door de heer Ad Hartjes die het een en ander over de waterhuishouding vertelde. Daarbij vertelde hij ook over het beleg van ’s-Hertogenbosch in 1629 en over de grote wateroverlast van 1995. Over de wateroverlast van 1995 kregen we nog een film te zien. Je zou het niet zeggen, nu het zo zomert, maar rond ’s-Hertogenbosch is het vreselijk nat. Al die rivieren en hun stroomgebieden, de Dommel, de Aa, de Dieze, de Maas, het is gewoon een wonder dat de waterschappen alles zo goed onder controle hebben.

Ad vertelde dat het gemaal Caners in 1933 gebouwd is. Wij mochten de ruimte waar de grote Dieselmotoren staan bezichtigen. Het was erg indrukwekkend om te zien en ook om te horen hoeveel water er per minuut op- en rondgepompt kon worden. Om ons enig idee te geven van de kracht van de motoren en de pompen stelde Ad ze even in werking. Wij konden ook buiten zien hoe het water werd rondgepompt. Geweldige techniek! Ad wees ons ook nog op de krooshekken die bij het gemaal horen. Er worden veel waterplanten- en andere plantenresten weggevangen zodat de motoren niet verstopt kunnen raken. Het gemaal Caners is gebruikt tot 1979. Toen werd het Gemaal Gewande in gebruik genomen. Caners is nu een museum en wordt geregeld opengesteld voor bezoekers.
We wandelden naar het uitzichtpunt achter cafe-restaurant de “Blauwe Sluis”. Via een poort en een ruig natuurgebied beklommen we dat punt, waar we leuk uitzicht hadden over de Maasuiterwaarden.


Na een drankje bij de “Blauwe Sluis” liepen we naar het gemaal Gewande. Dat is een elektrisch gemaal maar voor noodgevallen kan er ook een dieselmotor ingezet worden. Eris ook een paleontologisch en archeologisch museum te bezoeken. Ad vertelde dat de vloer van het gebouw 1,5 m dik is. Hij liet ook op een kaart met oplichtende lijnen zien hoe groot het gebied ten zuiden van de Maas van Boxmeer tot aan ’s-Hertogenbosch is en hij vertelde ook nog over de afwateringsstromen. Hij vertelde tevens dat er in Oijen een grote waterzuivering is die het bezoeken waard is. We bekeken ook alles buiten en in de verte zagen we de ruïne van het oude stoomgemaal van de Hertogswetering en de Roode wetering. Volgens een recent bericht in de krant zijn er plannen om op die plek een ecologisch voedselbos te stichten.

We wandelden weer terug naar onze fietsen en om ongeveer 17.00 uur waren we zeer voldaan weer bij 'Bij Bomans'.

Marijke van de Meerakker

Meer foto's

Tags

Gemalen