De Standerd Molen

De molen stamt uit 1732 en staat op een natuurlijke verhoging (een belt). Deze verhoging wordt langs de straatkant geaccentueerd met een rand waarin enkele oude molenstenen zijn verwerkt. De molen maalt 1x per maand: de eerste zaterdag van de maand en is dan te bezoeken van 9.30 - 12.30.

Na de Tweede Wereldoorlog raakte de molen in verval en waren er plannen om de molen af te breken. Doordat de molen op de monumentenlijst werd geplaatst, werd sloop verhinderd en werd de molen in opdracht van de gemeente Rosmalen in de jaren 80 gerestaureerd. Het buitenkruis van de standerdmolen stamt uit 1995, het binnenkruis uit 1986. In 2013 zijn een bijzonder stel wiekroeden van het type Fransen, gerestaureerd en geplaatst aan de voet van de molen.De molen staat op de monumentenlijst met nummer 32719. Zie ook de molendatabank

Het is wel duidelijk dat  Rosmalen vroeger meerdere molens gehad moet hebben. In 1377 is er al sprake van een windmolen, een crijtermolen en een watermolen. In 1692 wordt er gesproken over een rosmolen bij het landgoed Coudewater. In zijn Aardrijkskundig woor­denboek van 1847 schrijft L A.J. van der Aa voor wat betreft Rosmalen: "Men heeft er twee leerlooierijen, eene vermicelli- en macaronifabriek, eene bierbrouwerij, en eene houten windkooren-, eene roskooren- en eene rosoliemolen." Door de Bossche Protocollen is bekend gebleven dat de pachter van de molen aan zijn pachtheer Jan Heym krachtens de overeenkomst van 9 april 1491 onder meer moest leveren 'enen dach of twee voer Dertienmisse enen zester roggenmeels tot peperkoeckmeel'. Jan Heym wilde dus met Driekoningen zich met de zijnen graag aan peperkoek te goed doen.
 

Op sommige balken en planken zijn getallen aangebracht. Dit zou erop kunnen wijzen, dat de molen eerst ergens anders heeft gestaan en dat men bij het afbreken de balken en planken heeft genummerd om hem op zijn huidige plaats weer precies zo te kunnen opbouwen. Het kan ook zijn, dat deze balken van andere molens afkomstig zijn. Hoe dat precies in elkaar zit is niet bekend.

Oorspronkelijk was de molen een open standerdmolen. Deze open constructie is dichtgemaakt om het houtwerk te beschermen tegen weersinvloeden. Men verkreeg zo tevens een kleine opslagruimte. De molen stond vroeger op een natuurlijke verhoging, voorzien van opritten voor de molenkarren in een landelijke omgeving. Van deze omgeving is nu niet veel meer over.

In 1740 stortte de molen van Rosmalen neer als gevolg van de harde wind. Poorters was toen molenaar op "`s lands coornwintmoolen alhier te Rosmalen."

Bakker Verbiesen met paard en wagen voor de molen

Gebaseerd op: C. Hellemons, lid Heemkundekring, Rosmalen
Foto's: Heemkundekring, Rosmalen

Tags

Molen